Suïcidaliteit herkennen
Misschien maak je je zorgen over iemand in je omgeving. Het is lastig te herkennen of iemand suïcidaal is. Lang niet iedereen die aan zelfmoord denkt praat hierover. Toch geven mensen die aan zelfdoding denken soms signalen af. Deze zijn niet altijd even duidelijk maar moeten wel serieus worden genomen.
Er zijn waarschuwingstekens die er op kunnen wijzen dat iemand suïcidaal is. Als je één van de tekens uit het eerste rijtje bij iemand herkent is het belangrijk dat je snel professionele hulp zoekt. Uit het tweede rijtje zijn de signalen minder duidelijk. Het hoeft niet persé te betekenen dat iemand ook echt suïcidaal is, er kan ook wat anders aan de hand zijn. In ieder geval moet je deze signalen wel serieus nemen.
Maak je je zorgen over een bekende? Let op de volgende waarschuwingstekens:
- Dreigen met zelfmoord: Iemand dreigt zichzelf pijn te doen of te doden. Ook uitspraken zoals ‘Jullie zullen geen last meer van mij hebben’ kunnen wijzen op suicidaliteit.
- Voorbereidingen voor zelfmoord: Iemand bereidt een poging voor door bijvoorbeeld pillen te sparen, een wapen te zoeken, etc.
- Afscheid nemen: Iemand schrijft een afscheidsbrief, geeft spullen weg, maakt een testament of neemt persoonlijk afscheid van vrienden en familie.
- Uitingen over de dood: Iemand praat of schrijft over de dood, doodgaan of zelfmoord. Ook uitingen in tekeningen en muziek komen voor.
De volgende signalen zijn minder duidelijk, maar kunnen ook op suicidaliteit wijzen:
- Hopeloosheid: Iemand is wanhopig en ziet geen oplossingen meer (‘het komt nooit meer goed’, ‘ik wil niet meer’).
- Somberheid: Iemand is al lange tijd down of depressief.
- Roekeloos gedrag: Iemand neemt onnodig risico’s of brengt zich zelf in gevaar door bijvoorbeeld roekeloos rijden, riskant seksueel gedrag, vechtpartijen of gokken.
- Alcohol & Drugs gebruik: Iemand gebruikt overmatig alcohol of drugs of meer dan daarvoor.
- Afzondering: Iemand heeft bijvoorbeeld geen zin meer om leuke dingen te doen met vrienden.
- Slaapproblemen: Iemand kan zijn bed niet meer uitkomen of slaapt juist veel te weinig.
- Plotselinge veranderingen in gevoel: Iemand die het ene moment heel down is, en het andere moment ineens heel vrolijk.
- Verwaarlozing: Iemand zorgt niet meer goed voor zich zelf. Iemand let bijvoorbeeld niet meer op zijn/haar uiterlijk, of iemand eet niet of heel ongezond.
- Verlies van interesse: Iemand heeft opeens geen interesse meer in dingen die hij/zij eerder wel leuk vond om te doen.